ойлгомжгүй цаг хугацаа

Нойр овоо гайгүй л байна. Гэхдээ яг өөрөөрөө биш. Кава гээд тайвшруулах эмийн ургамалтай магни уугаад. Бүрэн нам унтахгүй байна, кино шиг л урт, тод зураглалтай зүүд зүүдлэх юм. Бас 2-3 сэрнэ. Гэхдээ буцаад унтчихдын. Өглөө нь амарсан, тайван сэрэхийг бодоход, хангалттай байгаа бололтой. 

Зөвхөн сэтгэл санааны түгшилтээс гадна, дааврын асуудал байгаан болуу гээд, тэр төрлийн эмч хайгаад л байна. Нэгийг олсон, 9 сараас уулзнаа. Намраас бас Нямсамбуу гавжийн Санамсарын бясалгалын сургалтанд суух гээд хүлээгээд. 

10 жилээс хойш best friend шошготой явсан найзаасаа "салав" Сүүлийн жилүүдэд түүнтэй уулзах, ярилцах, сэтгэл санаагаа уудлах нь албадмал, хүчилсэн, түүнд таарах гэж өөрийгөө шахсан мэдрэмжтэй болоод байсан. Интровертууд найзтай болдоггүй, хэн нэгэн экстоверт түүнийг олж аваад, "үрчилдэг" гээд meme байдаг даа. Яг тэрүүн шиг л, өөрийн хүсэл зоригоос илүү хүний шийдвэр, манлайллыг аялдан дагадаг зангаараа, түүнд өөрийгөө зохицуулж үерхэж ирсэн юм шиг санагдаад. Бидэнд сайхан дурсамжууд зөндөө бий, үнэхээр үнэ цэнтэй нөхөрлөл байсан, гэхдээ одоо өмнөх шигээ дотно, түүний хүсээд байгаа шиг үргэлж уулздаг, өвөр түрийдээ орсон найзууд байж чадахгүй, тэгэх хүсэлгүй болсон юм шигээ. Өөрт нь ингэж тодорхой хэлээгүй, зүгээр бага зэрэг зайгаа авсан. Мэдрэмжтэй хүн болохоор ойлгосон шиг байна лээ. 

Нөхөртэйгээ roommate, co-parent, тодорхой зайтай харилцаж байгаа. In-house separation гэдэг юм байна лээ, энэ байдлыг. Биеэр ч, сэтгэлээр ч, илүү ойртохыг хүсэхгүй юм. Цуг нэг дээвэр дор амьдарч байгаа болохоор, цаг үргэлж цаашдаа яах бол, тэр хүн энэ байдлыг хэр удаан хүлээн зөвшөөрөх бол, энэ хэврэгхэн "гал зогсоох хэлэлцээр" шиг найрамдалт харилцаа хэр удаан оршин тогтнох бол гээд хааяа санаа зовох. Тоос татдаг даавуу шиг хавийн асуудлыг өөртөө нааж санаа зовнихгүй гэж уг нь өөртөө амласан. Тэгээд болох ёстой зүйл болдгоороо, яахыг цаг хугацаа харуулаг дээ гэж өөрийгөө сэнхрүүлэх. Энэ тойрог дотор эргэлдээд амьдарч байна даа. 

Дээрх хоёр хүмүүстэй харилцаа, би л дотроо эргэцүүлээд, дүгнээд, шийдчихсэн, нөгөө талаас юу  бодож, яаж хүлээж авч байгааг мэдэхгүй байнөө. Заримдаа өөрийнхөө шийдвэртээ хүртэл буцаад эргэлзчих юм. Аажимдаа тодрох байлгүй дээ, бүх зүйлс. Бусдыг гомдоохгүй гээд өөрийгөө тухгүй, хүсээгүй нөхцөл байдал, харилцаа руу түлхэхгүй байгаадаа өөртөө баярлаж байна. Толинд туссан өөрийн минь царай төрх таалагдаж эхэлж байна. Гэрлийн хурдаар ойртон ирж байгаа 5-ын тоог хүлээж авах сэтгэлзүйн бэлтгэл хангагдаж байгаан байлгүй ккк. Бие эрүүл, сэтгэл амгалан байх л чухал санагддаг болжээ. 

Better mind

Олон жилийн өмнөөс очиж үзүүлэх санаатай дагадаг байсан нойргүйдэл, сэтгэл заслын эмнэлэгтээ боломж гарсан дээр нь 7 хоног хэвтээд. Эхний 2-3 өдөр нь унтаа сэрүүний завсар, манарсаар өнгөрсөн. Ямар сайндаа өдөр гаригаа санахгүй байхав. Эм тариагаар бөмбөгдөж, бариа, физик эмчилгээ, сэтгэл заслыг хослуулдаг юм байна. СЭМҮТ-ийн туршлагатай эмч сувилагч нар үүсгэн байгуулсан гэхээр итгэл төрөөд. Өргөс авсан юм шиг шууд эдгэхгүй, эмчийн хяналтанд сар сараар үзүүлээд эмээ уугаад явах юм байна. Яг одоогийн байдлаар шөнө нам унтаж байгаа боловч өдөр нь бүрэн  сэрээгүй мэт, дүйнгэ оргиод, тархин дотор манан будан суунаглаастай, нүд бүрэлзээстэй. Гэхдээ өдөр өдрөөр сайжраал байна. 

Амар амгалан өдрүүдэд талархаад баршгүй. Өглөө бүр бүтэн авсан нойрондоо баярлаж сэрэх шиг жаргал үгүй аж. Нойрны эмээ хагас, хагасын хагас болгон багасгасаар 30 хоногийн дараа эмчдээ дахин үзүүлж цаашид яахаа шийдэх ёстой. 

Өнгөрсөн долоо хоногоос эхлээд урт удаан бодсон жимдээ явж эхлэв. Өмнө нь жим ороод гүйх эсвэл алхахаас өөр дасгал хийж үзээгүй. Жинхнээсээ хүчний дасгал хийж үзэж байгаа нь анх удаа. Багшийн зааснаар хөлсөө урсгаад аминдаа хичээж л байна. Огцом сүртэй үр дүн хүлээхгүй, өөрийгөө миалахгүй, гэхдээ залхуурч таслахгүй тууштай урт удаан хугацааны дадал болгоод үзье гэсэн зорилготой.

Сүүлийн үед миний оюун санаа болоод анхааралд өртсөн хэдэн үгс бий: Neuroplasticity, meta cognition, санамсарын бясалгал, тархиа дасгалжуулж бодлоо удирдах... Өвлийн олимпийн алтан медальт Айлин Гү, тархины мэс засалч эмч Жэймс Доти (Шидэт мухлаг ном), Оксфорд төгссөн Нямсамбуу гавж...огт өөр өөр хүмүүс боловч бүгд хоорондоо холбоотой зүйлсийг ярьж бичсэн. 

Өмнө нь зөндөө сонссон хэрнээ цаг зав, тохироо нь бүрдээгүй болоод тэрүү хойш тавиал байсан. Яг одоо л энэ талаар гүнзгийрүүлэн сурах боломж гарав. Наанадаж сэтгэл гутрал, нойргүйдлээ эмчилж сэтгэлзүйгээ амар амгалан байлгахад, цаашлаад тархи оюунаа хурцалж, зорьсон санасанаа сэтгэлчлэн бүтээхэд хэрэгтэй, жинхэнэ зөв замаа олсон мэт итгэл үнэмшил төрөөд байгаа. Хамгийн гол нь яарахгүй, адгахгүй, хурдан үр дүн хүлээж өөрийгөө чамлахгүй. Амьдралын хэв маяг, бодлын чиг хандлага болохоос түр зуурын дэглэм, өнөө маргаашийн сонирхол биш. 

Байнгын түгшүүр, санаа зовинолдоо дассан байснаа сэтгэл амар өдрүүд ирэх нь яг л урт хахир өвлийн дараах урин дулаан цаг мэт санагдана. Энэ дууны үгтэй яг одоогийн сэтгэлзүй минь давхцаад байх шиг. 

Хэцүү бүхэн ард үлдсэн мэт, одоо зөвхөн өөдлөх амирлах цаг ирсэн мэт сайхан мэдрэмжээ энэ дуугаар тэмдэглэж үлдээе.

Update

 Гэнэтийн эргэлт болж, нөхөр огт хэл чимээгүй, ганц чимдаан хувцас, хүүхдүүддээ баахан чиклаадтай гэрийн хаалга тогшсон. Шоок. Царай зүс нь гачин хавдаж хөөсөн бараан, цай аягалаад өгөхөд авч байгаа гар нь салгалаастай. Эхний шөнө нойр хүрэхгүй, унтаж чаддаггүйэ. Маргааш нь ажилдаа ирээд хамаг бие өвдөөд, сульдаад, хоол идэх байтугай амьсгалахад хүнд санагдаад. Үнэхээр хэцүү байсан. Тэгээд шууд тулаад хэлсэн, би ингэж амьдарч чадахгүй. Хоёулаа салсан нь дээр юм байна гэж. 

Хэд хоног чимээгүй, хариу өгөхгүй явж байснаа. Үр хүүхдээ жоохон томортол цуг байя, өмнөх шигээ чамайг зовоохгүй. Уухгүй нтр гээд амлаж байна. Аавыгаа хараад нүд нь гэрэлтэх хүүхдүүдээ бодоод за гээд зөвшөөрлөө. Гэхдээ огт уухгүй, санхүү болон гэр орны үүрэг хариуцлагаа тэгш хуваана гэж тохиролцоод. Өөр өөрийн орон зайд, зөвхөн аав, ээж гэдэг үүрэгтэйгээр цуг оршин тогтнохоор шийдэцгээв. 

Өнөөдрийг хүртэл 14 хоног уугаагүй л байна. Хэнтэй ч уулзахгүй, нийгмийн харилцаанд орохгүй, зөвхөн гэртээ байгаа болохоор тэр байж магадгүй. Цаашдаа юу болохыг хэлж мэдэшгүй. Юутай ч хүүхдүүдээ сайн анхаараад, халамжлаад, тоглоод, гэрийн эвдэрхий хугархайг засч янзлаад, тэр хэмжээгээр миний ачаалал хөнгөрөөд, сэтгэл тайван, шөнөдөө нам сайн унтаж байгаа. Сэргээн засах дасгалдаа яваад, бага багаар сайжраад байх шиг. Сэтгэлийн, биеийн, оюуны бүх "булчингаа" чангалнаа!

Under maintenance

 Эм уугаад гарч байгаа өөрчлөлтүүдээ тэмдэглэж байя гэж бодов.

Юуны өмнө их тайвширсан, сэтгэлд дэгдээд байсан салхи шуурга намжсан мэдрэмж. Өмнө нь харахын төдийд дүрс хийдэг байсан уур, бухимдал, стресс... Одоо бол зүгээр хараад л, аан ингэчиж гээд өнгөрөх жишээний. Хүлээцтэй болсон. Толгой бага зэрэг дүйнгэ, манарааны зэрэг 5/10. Ажлаа хийхэд асуудалгүй боловч ердийн үеэ бодоход мөлийсөн юм шиг. Зүйрлэвэл, тархины ир нь мохоод, хурц биш болсон мэдрэмж. Гэхдээ сөрөг бодлууд багасаад, эерэг нь дийлээд байх шиг. Нөхрийн тухай сонсоод зүрх савлах нь хүртэл хамаагүй богиноссон. 

Шөнөдөө нэг удаа сэрсэн ч ерөнхийдөө гүн, нам унтаж байгаа, гэхдээ нойрны биш түгшүүр намжаадаг эмний ачаар. Хэрэгтэй хэрэггүй хэдэн арван tab зэрэг нээчихсэн browser нь өдөр шөнөгүй ажиллаад тархиа амраадаггүй байсан бололтой. Сүүлдээ ачааллаа дийлэхээ байгаад  гацаад, эргэлдээд, санах ойгоо дүүргээд CPU-гээ шатаах дөхсөн байсан, одоо нэг reboot хиймээр, гэхдээ арай амжихгүй байгаа тул Task Manager-с шаардлагагүй процессуудаа унтраагаад явж байна. Мартамхай дээрээ улам мартаад байна, бодвол аль нэг force end хийсэн task-тай цуг устаж алга болсын байлгүй. 

Hardware нь бас сайжруулалт хэрэгтэй болжээ, аминдаа гүйгээд, дасгалаар хичээллээд хүчтэй болж байгаа гэж итгээд явсан. Буруу замаар будаа тээснээ өчигдөр мэдлээ. "Унтаа" сore булчинтай, ачаалал нь өвдөг, нуруун дээр ирээд байж. Булчингуудаа сэрээхийн тулд сэргээн засах клиникт очиж эхэлсэн. Азаар яг хамар доор мэргэжлийн мундаг эмчтэй сэргээн засах эмнэлэг байдгийг олж мэдлээ. Өөр нэг эмнэлэгт үзүүлсэн чинь эрүүл мэндийн боловсрол сайн юмаа гэж магтсанаа яг одоо PRP тарилга хийлгэ гэсэн. Зарим эмч айлгах тактик ашигладаг, жишээ нь нурууны зураг авахуулахад ёстой аймаар болцон нуруу, өнөө маргаашгүй өвдөнө, надад бариул гээд бсн. Өвдөг үзсэн эмч болохоор онгироох аргаар үзэх шиг болно лээ. Эрүүл мэндийн боловсрол сайтай хүн чинь юу гээл захын таарсан эмчээр тариулаад сууж байхав дээ, ядаж хиймэл болоод жинхэнэ оюун ухаануудаас асууна, давхар эмчид үзүүлнэ биздээ. Маргааш нь өөр эмнэлэгт очсон нь одоогийн явж байгаа клиник. Өвдөг бол асуудал алгаа, зураг шиг байна гэсийшд ккк. Хөдөлгөөн заслын дасгалууд нь санасныг бодоход аймаар хэцүү. Бэртэл гэмтэл авсан хүмүүстэй зэрэгцээд аахилаад хийсэн. Гэхдээ бэртэхээсээ өмнө сэргийлээд очсон гэдэг чинь давуу талшдээ тээ. Ийм л өөдрөг болчоод байгаамдаа :)

Mxrningstar үзнэ гээд хэдэн сарын өмнө билет авчихсан байсан. Цуг үзэх хүн гадаадаас ирээгүй, би өөрөө алкоголь хориотой, өнөө орой сэрүүхэн, маргааш марафонтой гэх мэтчилэн шалтгаанаар билетээ зарав. Эрүүл байхад зөндөө олон тоглолт үзнэ дөө.

Сэтгэл зүйчтэй уулзав

Өчигдөр сэтгэлзүйчтэй уулзаж дотроо онгойтол ярилаа, feeling heard, seen, understood! Цээжин дотор доош татаад байсан хүнд туухай хөнгөрсөн мэт. 

Намайг психостеник зан төлөвтэй хүн байна гэв. Тайлбар нь доор:

Психостеник (эсвэл психастеник) зан чанар нь сэтгэл судлал болон анагаах ухаанд хэт мэдрэг, амархан түгшүүрт автдаг, эргэлзээ болон айдас ихтэй хэв шинжийг илэрхийлдэг. Энэ төрлийн хүмүүс өөртөө хэт өндөр шаардлага тавьдаг бөгөөд нийгэм болон ёс суртахууны хэм хэмжээг чанд баримтлахыг эрмэлздэг. [1, 2, 3]

Үндсэн шинж тэмдэг, онцлог шинжүүд:

1. Гол шинжүүд (Зан чанарын онцлог)

• Байнгын түгшүүр ба эргэлзээ: Ямар нэгэн шийдвэр гаргахын өмнө маш удаан эргэлзэж, буруу шийдвэр гаргачих вий гэхээс айж сандардаг.
• Өөртөө итгэлгүй байдал: Өөрийнхөө чадвар, хийсэн ажилдаа үргэлж сэтгэл дундуур байж, өөрийгөө голдог.
• Хариуцлага ба санаа зовиур: Хүлээсэн үүрэг, хариуцлагаасаа болоод маш их ачаалал авдаг. Жижиг сажиг асуудал дээр ч хэт их санаа зовдог.
• Хэт мэдрэг байдал: Шүүмжлэл болон гэнэтийн үйл явдлыг хүндээр хүлээж авдаг.
• Урьдчилан сэргийлэх зан үйл: Аливаа эрсдэлээс зайлсхийхийн тулд бүх зүйлийг нарийн төлөвлөхийг оролддог. [1, 2, 3]

2. Сэтгэлзүйн болон бие махбодын илрэл

• Нойргүйдэл ба ядрах: Стресс, түгшүүрээсээ болж оюун санаа болон бие махбодоор амархан ядарч сульддаг.
• Зан үйлийн давталт: Тодорхой бодолд хэт автах ( obsession ) болон түүнээс үүдэлтэй ямар нэгэн үйлдлийг албадмал байдлаар давтах шинжүүд илэрч болно. [1, 2, 3, 4]

Энэ төрлийн зан чанартай хүмүүст өөрийгөө тайвшруулах, стрессээ зөв удирдах аргад суралцах, аливаа зүйлд хэт төгс байх шаардлага тавихгүй байх нь сэтгэл зүйн эрүүл мэндэд тустай.

Психостеник (психастени) зан чанар нь төрөлхийн өгөгдмөл хэв шинж (temperament/personality trait) болон олдмол хүчин зүйлсийн нэгдэл бөгөөд дан ганц олдмол эмгэг биш юм. [1, 2]

Анагаах ухаан, сэтгэл судлалд үүнийг дараах байдлаар тайлбарладаг:

• Үндсэн суурь нь төрөлхийн: Психостеник хүмүүс төрөхөөсөө л мэдрэлийн системийн сул, эмзэг, түгшүүрт автамтгай хэв шинжтэй (генетикийн өгөгдөл) байдаг.
• Хөгжил нь олдмол: Хүүхэд ахуй насны хүмүүжил, орчин (хэт чанга шаардлага, айдастай орчин, эсвэл хэт бөөцийлсөн хүмүүжил) нь энэ зан чанарыг улам гүнзгийрүүлж, тодотгож өгдөг.

Психостеник суурь дээр архаг стресс нэмэгдээд хөнгөн хэлбэрийн сэтгэл гутрал, түгших хам шинж явагдаж байна гэв. Тоос татдаг даавуу шиг, би өөрөө стресс татдаг төрлийн хүн юм. Төрөлхийн хэнэггүй, тайван өгөгдөлтэй хүнд бол толгой гудайхгүй давах асуудал байж магад. Миний хувьд амьдралын их ачаалал, элдвийн бэрхшээлүүд хуримтлагдаад мэдрэлийн ядаргаа, биеийн ядаргаа болж илэрсэн бололтой. 

Эхний ээлжинд серотонин дэмжих, түгшүүр намжаах эмнүүд уухаар боллоо. Болж өгвөл 7 хоног хэвт гэнэ. Тэгээд дараа нь Нямсамбуу гавжийн хичээлд сууж үзий гэсэн бодол төрж байна. Эсвэл энэ эмч дээрээ сэтгэл засалд явж болох юм байна лээ. Хэсэг амс хийгээд сайн бодож байгаад шийднэ дээ. 

Эмчдээ маш их итгэл төрж, ингээд би аврагдлаа гэх мэдрэмж аваад бөөн баяр байсан ч, бичиж өгсөн эмнүүдийг нь хайж үзээд дасал болох өндөр эрсдэлтэй гэх өгүүлбэрээс болоод бас түгшээд амжсаан хаха. Одоо яая гэхэв ийм болоод төрчихсөн, тэрнээсээ болоод өөрөө өөрийгөө зовоох юм даа. Гэхдээ эмээ ягштал сайн уунаа.Психостеник зантай хүн яаж стрессээ багасгах вэ, өөрийгөө яаж амраах, бага зовоох вэ гэдэг талаар бас судлы даа. 


Нөхрийн тухай ярих үед нулимс сад. Ямар их хөндүүр, өвдөлт вэ гэдгийг дахин мэдрэх шиг. Салмаар байгаа, гэхдээ надгүй амьдарч чадах болов уу, хүүхдүүд яах бол, эргэн тойрны хүмүүс юу гэх бол гэх мэтчилэн санаа зовж байгаагаа хэлсэн.

• Аливаа хүн стрессээ тайлах, бодит амьдралын бэрхшээлээс зугатах, мартагнах гэж архи ууж эхэлдэг. Уусаар байгаад донтох уу, биеэ татаж авч чадах уу гэдэг тухайн хүний суурь төлөвөөс хамаардаг. Нөхөр чинь сэтгэлийн хатгүй, бэрхшээлтэй нүүр тулах, даваад гарах сэтгэлзүйн чадамж муу хүн байна. /Үргэлж надаас болоод архинд ороо болуу, би юуг буруу хийчив гэх мэт гэмшил төрдөг байсанд минь хариулт болсон/
• Олон жил архи уух тусам тархи агшиж жижигрэнэ, тэнэгрэлд өртөнө, IQ буурч наад захын юм ойлгохоо болино, зан аашны өөрчлөлтөнд орно. Маш хүйтэн цэвдэг зантай, бусдыг үргэлж буруутгадаг, амиа бодсон болдог. Энэ бүх өөрчлөлт архинаас гарлаа ч хэвэндээ ордоггүй. Уухаа болиод улам ч ааш муутай болдог. Анагаах ухааны үүднээс нөхөр чинь засарна, сайхан болно гэх найдвар байхгүй шүү.
• Хүүхэд аз жаргалтай өсөн торниход ээж нь тэвчиж, өөрийгөө золиослосон элэг бүтэн амьдралаас, хоёр тусдаа ч гэсэн тайван ээж илүү хэрэгтэй. Аав нь сардаа 2-3 удаа уулзаад эрхлүүлээд, аавын хайраа мэдрүүлээд байхад хангалттай. Архичин хүнтэй цуг амьдарсан охид том болоод архинд орох магадлалтай эр хүн рүү өөрийн мэдэлгүй татагдаад, суудаг бол /жишээ нь би/ хөвгүүд архийг үзэн ядаж байснаа бэрхшээл стрессээ архиар тайлдаг гэсэн ойлголт тархинд нь кодлогдсоноо болж өөрөө бас архи руу хальтрах магадлал өндөр  /нөхөр/. Архичин эцэг эхтэй цуг амьдрахад хүүхэд аавдаа хайртай, гэхдээ архи уусан дүр төрхийг нь үзэн ядна, ингээд хайртай мөртлөө үзэн ядах зөрчилтэй мэдрэмж авдаг нь хүүхдийн хувьд их хэцүү.
• Хосын сэтгэлзүйчтэй уулзах хэрэгтэй юу? Сална гэдгээ арай зөөлрүүлээд тэгж хэлсэн байгаа гэж асуухад : Нэгэнт шийдсэн бол зөөлөн хэлэх боломжгүй. Одоо ч хэлсэн хэдэн жилийн дараа ч хэлсэн ялгаагүй. Хосын сэтгэлзүйчтэй шууд уулзахад хоёр талаас өөрсдийгөө зөвтгөж бие биенээ буруутгаад хэрүүл болоод дуусдаг, цаг мөнгөний гарз. Эхлээд тус тусдаа сэтгэл засалд яваад хувь хүнийхээ сэтгэлзүйг янзалсны дараа хосоороо орохыг зөвлөдөг.
• Том шийдвэр гаргахад ашигладаг арга байдаг. Одоогоос 5 жилийн дараах өөрийгөө төсөөл. Салаад 5 жил болсон би ямар харагдаж байна. Салалгүй 5 жил болсон би ямар харагдаж байна. Эндээс бүх юм тодорхой болдог. 
• Ямар ч сонголт алдаагүй, өөгүй төгс үр дүнг авчрахгүй. Их зовох бага зовохын л ялгаа. Алдлаа гэхэд засах чадвар, ухаан, боломж бүгд чамд байна. Иймд зоригтой бай. Эрүүл бие махбод, саруул ухаан, ажил төрөл, нийгэмд эзлэх байр суурь, санхүүгээ авч явах чадвар, хүмүүстэй харилцах ур дүй бүгд байна. Нас залуу байна. Өөр хүний юу гэж хэлэх, нөхрийн цаашид яахыг биш, өөрийгөө л бод, өөрийгөө л торд. 

Эмчийн хэлснээс одоогоор санаж байгаа нь иймэрхүү. "Үхмээр байна гэхдээ бас догбугги идмээр байна" шиг яриагаа дуу хураагуурт бичиж авдаг байж уу гэж хэзээ хойно бодов. Надаас залуухан юм байж намайг нас залуу гэсэнд нь. Бас үе үе чи гээд харьцахаар нь баярлаж нтр. Та чи холиод ярьсан л даа тэхдээ учиргүй эгчээ аниа гээд, хөгшин хүн чинь хандахгүй байсанд баярласан. Аргагүй professionalism гэж өөр юм. 

PS: Психастеник гэж хэн бэ? /сандруу өөртөө эргэлздэг зан/ 
Дарга нарын хувьд гэвэл психастеник хүмүүс бурхнаас өгсөн бэлэг л гэсэн үг. Тэд ажилдаа үнэнч, шударга, үгүй гэж хэлж чаддаггүй. Ажлын ачааллыг даадаг, ажлаа цаг тухайд нь чанартай сайн биелүүлдэг. Гомдлоо дотроо нууж, хүмүүсийн нүднээс хол очиж уйлж, удаан тэвчин чимээгүй байж байгаад яваад өгдөг хүмүүс. #гэнээ

Амьдрал хэмээх марафон

 Уг нь бичмээр санагдаад блог руугаа орж ирэвч ганц үсэг тавих завдалгүй өдөр хоног дуусаад байгаа. Үргэлж л цаг хугацаатай уралдах юм, дандаа би ялагдах юм. Цаг хугацаа гуай нүүрэн дээр, биен дээр ул мөрөө хайр найргүй тамгалж орхичоод, урд гараад хэлээ гарган, чаддын бол гүйц л дээ гэж элэглэх мэт. Яаж ч хурдлаад гүйцэхгүй, ядарлаа гээд зогсож бас болохгүй, янзын уралдаан юмаа даа амьдрал гээч.

Дээрхийг бас нилээд хэд хоногийн өмнө бичээл хаасан байна. Яг үнэндээ жинхэнэ марафондоо бэлдэх юм сан гээд амжидгүйэ. Сүүлийн үед зөвхөн цаг хугацааны асуудал биш, сэтгэл санаа болон биеийн эрчим хүч барагдаад, цэнэгээ барихаа больсон хуучин загварын утас шиг байна. Дасгалдаа явах нь байтугай энд тэнд ганц хоёр үг бичих, онлайн шоппинг хийх ч тэнхэлгүй болсон мэт, осолдохгүй ажилдаа яваад, хүүхдүүдээ зөөгөөд л өдөр өдрийг барж байна. Ямар нэг юм бодох, шийдэх, хичээх чармайх, асуудлыг давах чадал барагдсан юм шиг. Ажлаас биш амьдралаас burnout болно гэж байхуу. 

Ингэж явж арай болохгүй санагдаад ирэх долоо хоногт нойргүйдэл, сэтгэл заслын эмнэлэгт цаг авсан. Очоод ярих зүйлсээ энд сийрүүлье гэж бодлоо.

1. Ажил

Суугаа ажилтай, хүмүүстэй их харьцдаг, хурган менежер болохоор том жижиг элдэв асуудлыг шийдэх үүрэгтэй. Утас дуугарах, мессенжир ноти, үйлчлүүлэгч орж ирэх гэх мэтэд стресстдэг болсон. Өдөржин баахан ажил санаж, сануулж, зохицуулж, нааш цааш болгодог. Хэлснээ мартдаг, олон үгтэй, ажил гараас нь гардаггүй даргатай. Хоорондоо нийцгүй, барьцдаг цэргүүдтэй.

2. Гэрт 

Хүүхдүүдээ өдөр бүр сургуульд нь зөөдөг. Орой аваад хоол унд, гэр орны ажил, гэрийн даалгавар.  Хүүхдүүд хагас бүтэнсайнд спортын дасгалд явдаг. Аргадаж, аргалж явуулах. Би өөрөө 1,3,5 дахад дасгалд амжих ёстой. Амжихын тулд бүхнийг урьдчилан төлөвлөх, зохицуулах.  Хичээгээд байхад гэр заваан, хийх ажлууд овоороостой байгааг харах болгонд өөрийгөө миалах мэдрэмж, стресс. Гэртээ засвар хийх шаардлагатай болсон. Чадахгүй байгаа.

3. Хүүхдүүд

Хүү гэрийн даалгавартаа түүртэх. Ангидаа найзгүй гэж гуниглах. Охин хэт боловсруулсан, чихэрлэг хүнс идэх. Ногоонд дургүй. Хүүгийн сургуулийг солих асуудлаар сэтгэлзүйчтэй уулзсан. Хөнгөн хэлбэрийн аутизм гэж дүгнэсэн. Хэт ачаалалтай сургуульд өгснөөс сургуулиас гадуурх үйл ажиллагаанд хамруулж нийгэмшихэд нь анхаар гэсэн. Охиндоо чихрийн хор нөлөө, олон төрлийн хүнс идэх нь эрүүл мэндэд хэрэгтэй тухай ухуулга сурталчилгаа. Ядарсан өдрөө амаар зааварлаж байгаад хүүхдүүдээр хоол хийлгэж эхэлсэн. 

4.Нөхөр

Тусдаа амьдраад 3 жил. Архины хамаарал өндөр хэвээр гэж таамаглаж байгаа. 3 жилийн өмнө наркологийн сэтгэлзүйчтэй уулзаад, архинаас гарах зөвлөгөө аваач гэж зөндөө гуйсан. Дараа жил нь монголд ирэхэд нь эмнэлэгт очоод биеэ үзүүлээд шинжилгээ хийлгээч гэж бас зөндөө гуйсан. Амьдарч байгаа газартаа ирээдүйдээ бэлдэх зорилгоор мэргэжлийн ажил хийх, сургуульд нь сураад мэргэжил эзэмшээд ирээч гэж бас ятгасан. Миний хүссэн зүйлс бол:

• Архинаас гарах
• Эрүүл мэндээ анхаарах
• Монголд ирээд ажил хийгээд амьдрах бэлтгэлтэй байх

Алийг нь ч хийгээгүй. Би хүүгийн сургалтын төлбөр 2 жил авснаас өөрөөр мөнгө санхүүгийн туслалцаа аваагүй. Тийм байхад ямар ч өсөлт дэвшилгүй. Тэгээд миний доторх урам бүрэн хугарсан байх. Намайг өөрийг нь тоохгүй байна, өөрийг нь ир гэхгүй байна, хүчээр гадаад руу цөлсөн байна гэх мэтээр найздаа гоморхсон сурагтай. Ер нь хохирогчийн сэтгэхүйтэй хүн гэж бодогдож байгаа. Ирэхээр нь хосын сэтгэл зүйч рүү очий гэж бодож байна. Яагаад салмаар байгаагаа ойлгуулах зорилгоор. 

Ирнэ гэсэн сургаар ходоод өвдөж, цээжний тэнд бугларч, хэдэн шөнө хар дарсан. Сэтгэлзүйч дээр очих болсон хамгийн том шалтгаан.

5. Эрүүл мэнд

- Нойргүйдэл: Сүүлийн жирэмслэлт, төрөлтөөс хойш (8-9 жилийн өмнөөс) нойронд муудсан. Ялангуяа стресстэй үед. Нөхөр оройтох, дүүгийн гэр бүлийн асуудал гэх мэт шалтгаанаар нойр хулждаг байсан. Сүүлийн 4 жил заримдаа сайжраад, заримдаа муудаад яваад байгаа. Дасгал сунгалт хийх, магни уух гэх мэт аргууд хэсэг хугацаанд үр дүнгээ өгсөн, гэхдээ жаахан гадны нөлөө ороход нойргүй тарчилдаг, тэрнээсээ айдаг болсон. Он гарснаас хойш шөнөдөө заавал 2-3 удаа сэрдэг болсон, сэрээд унтдаг боловч байнга зүүдлэх, тархи амраагүй мэдрэмжтэй. 

- Perimenopause

Нойргүйдэх, толгой эргэх нь дааврын өөрчлөлттэй холбоо байгаа байх. Энэ үедээ дааврын эм уухыг буруу гэж байснаа сүүлийн үед уусан нь дээр гэж үздэг болсон юм байна лээ. Мэргэжлийн сайн эмчид очих гээд мэдээж амжаагүйэ. 

- Булчин

Балетын дасгал хийгээд 3 жил болж. Нуруу цэх болсон, биеийн ерөнхий хэлбэр бага зэрэг сайжирсан байх. Гэхдээ нурууны доод үеэр өвддөг, булчингууд сул хэвээрээ. Энэ зуныг ашиглаад төмөр өргөж эхлэх гэсэн юм. Нэгэнт цаг, мөнгө зориулж байгаагийнх сайн багштай эхлээд сайн суурьтай болчмоор байна. Сайн багш хайж байгаа шүү. Энэ зарлал юм байнаа ккк. Хооллолтоо анхаарч байгаа, өдөрт уураглаг хүнс түлхүү, нүүрс ус бага идэж байна. 

Нээрээ сонин статистик. Өнгөрсөн жилүүдэд надруу хандарч, найрах оролдлого хийсэн эрэгтэй хүн 0 /тэг/ тоотой байсан бол, клуб дотор улаан цайм өдөөд гараас хөтлөөд, нүүр илээд, тэвэрч үнсэх гээд байсан эмэгтэй 2, ганцхан удаа санаандгүй тааралдаад пиво ууснаас болж тасралтгүй бичээд, уулзы учры, чи надад таалагддаг, амьдралд гэнэт гарч ирчээд завгүй гэлээ гэж агсан тавьсан эмэгтэй 1 байжээ... Би яагаад эмэгтэй хүнд илүү таалагддаг болсон юм болоо.  Харин би өөрөө эрэгтэй хүнд дуртаймсан. 

Дээрх эмэгтэйг блок хийнгээ аль дээр үед бичсэн нэг мэссэжийг олов. ФБ дээр танихгүй хүний мэссэж далд байжийдаг юм байна. 30 жилийн өмнө нэгэн герман хүүтэй захидлаар харилцдаг байсан юм. Жинхэнэ гараар бичсэн захиа. Тэр хүү маань уйгагүй хайсаар байгаад намайг олоод бичсэн нь тэр байв. Өөрөө санахгүй болохоос би зөндөө хөөрхөн захиа бичээд, зураг хөргөө явуулж байсан юмсанж. Миний захиануудын зургийг аваад явуулсныг харсан чинь яг л цаг хугацааны машинд суусан мэт. Дэврүүн, гэгээлэг, хөөрхөн охин байжээ би. Зөрүүлээд өөрийнх нь захиаг хайж олно, бас гараар захиа бичээд явуулна гэж амласан боловч мэдээж амжаагүй л байгаа. 

Хийх ажлаа дуусахад цаана нь хиймээр байгаагаа амжуулах хүч үлдээгүй байх ёстой гуниг. Хурдан энэ үеэ давах сан. 

No other choice

 Ийм нэртэй кино гарах тухай сонсоод, гарчигаа болгочихлоо. 9 сард нээлтээ хийх юм байна. Пак Чан Ук найруулагчийн өмнөх "Decision to leave" үзэхтэй зэрэгцээд нөхрөөсөө салах тухай бодол анх төрж байсан. Одоо хүртэл хэрэгжүүлсэн юм алга, гэхдээ нэг удаа өөрт нь цухуйлгаж үзсэн, том охиноосоо асуусан, ганц нэг ойр дотны хүмүүстээ яриад, гол нь дотроо бясалгаал байна. Амар шийдвэр биш болохоор. 

Уг нь сар бүр нэг пост оруулж байхаар блогийн уншигч, эртний найздаа амласан юм. Даанч сүүлийн 3 сар тас. Нэхээд бичихээр нь "улсын төсөв 3 их наядаар тасалдаад байхад, миний блог 3 сар доголдох юуын бээ" гэж мэгээд амыг нь таглачаал хаха. Бичих хэрэгцээгээ threads дээр богинохон текст байдлаар гаргаж орхичоол яваад блаа. Амьдралын олон үүрэг хариуцлага мөрөн дээр минь дарсан хэвээр, тухтай суугаад бодлоо сийрүүлэх сиймхий гаргаж чадахгүй юм.

Гэхдээ дэлгэр сайхан зун цаг, хүүхдүүдийн хичээл амарсан, би бас өөртөө бяцхан амралт олгосон, дасгалаа завсарласан, хэлээ давтахгүй орхисон, бусад үүрэгт ажлуудаа түрхэн зуур хойш тавиад амс хийж байгаа ухаантай. Ядаж л уураг тархины ачаалал сав л хийвэл 100%-даа тулаад байхгүй, үүлэн чөлөөний нар шиг хэсэгхэн сул мөчүүд, эсвэл эсрэгээрээ тэнгэрт хөвөх жижигхэн хөвсгөр үүл цоргим халуун нарны элчийг түрхэн зуур боловч хааж, сэнгэнэсэн сэрүүхэн сүүдэр гаргаж өгөх мэт цухасхан, таатай хормуудад тааваараа амьсгаа авах мэт мэдрэмж төрмой.

Үүл гэснээс үүлэнд асар дуртайгаа саяхан мэдлээ. Хөвсийсөн цагаахан, ийм тийм гэх хэлбэр дүрсгүй, ганцхан мөчийн дараа эргэн давтагдахгүйгээр хувиран арилдаг, ер бусын соньхон, үзэсгэлэнтэй юм шиг. Бас дурласан үед төрдөг "үүлэн дээгүүр алхах мэт" мэдрэмжийг санагдуулдаг, хараад л баймаар гоё зүйл. Үүлийг ямар нэг дүрс болгож харах нь төсөөлөл, дурласан хүнээ сайн сайхан гэж бодох нь ч бас төсөөлөл. Үүл ба дурлалын харилцан хамаарлыг огтхон ч шинжлэх ухаанч биш байдлаар баталчихлаа :)

За буцаад газартаа бууя. Том охин маань со явахаар болж, өчигдөр визэндээ материалаа өгсөн. Эргээд харахад, монголдоо сайн гэгдэх сургуульд бэлдэх гэж ташуур лууван ээлжилж байсан үе, тэнцчихээд хоёулаа тэврэлдээд дэвхэрч байсан мөч, асар их ачаалалтай сургуулийн хэмнэлд учраа олох гэж өдөр шөнөгүй сууж хичээлээ хийх хүүхдээ хараад сэтгэл зовниж байсан жилүүд, их сургуулийн application, зөвлөх үйлчилгээ, сургуулийн сонголт, алдаа оноотой шийдвэрүүд, үй олон бичиг цаас бэлдсэн өдрүүд... Нүдний өмнө тэр бүхэн жирэлзээд, айдгаа авдрандаа хийсэн мэт санагдавч, урагшаа харахад охиноо ганцааранг нь хүний газар үлдээгээд ирэхэд цээжинд онгойгоод үлдэх том хар нүхний жин, үргэлж үгүйлэх сэтгэл, санаа зовох, түгших мэдрэмж өмнө дурайх. Гэхдээ би хамгийн best-ээрээ охиноо сургаж, чадвар суулгаж, хайраар усалж өсгөсөн, тийм болохоор үүнээс цааш бие даан сайн сайхан амьдарч чадна гэсэн итгэлээр хоосон орон зайг нь дүүргэх байхдаа. 

ЧАМАЙГ МАРТАХЫН ТУЛДЧамайг мартахын тулд эхлээд харцыг чинь, Чи намайг анх харсан тэр өдрийн нарыг, Тэр өдрийн нарыг санагдуулаад байгаа энэ өдрийн нарыг, Тийм ээ, ер нь бол нарыг мартах хэрэгтэй.Чамайг мартахын тулд эхлээд уруулыг чинь, Чамайг би анх үнссэн тэр үдшийн сарыг, Тэр үдшийн сарыг санагдуулаад байгаа энэ үдшийн сарыг, Тийм ээ, ер нь бол сарыг мартах хэрэгтэй. Нар, сарыг мартахын тулд нүдээ аних хэрэгтэй. Нүдтэй гэдгээ ч мартах хэрэгтэй. Аньсан байхад хараад байдаг Алив тэр нуугдагч нүд, нар сарнаас ч хол нүд...Ш.ДүүрэнжаргалЧамайг мартахын тулд эхлээд тэврэлтийг чинь,Чиний дэргэд сэрсэн тэр өглөөний үүлийг,Тэр өглөөний үүлийг санагдуулаад байгаа энэ өглөөний үүлийг,Тийм ээ, ер нь бол үүлийг мартах хэрэгтэй. Үүлэн дээгүүр алхах мэт мэдрэмжийг, Үүлтэй цуг хөвөх мэт сэтгэл хөдлөлийг,Хөнжил шиг нөмөрсөн дулаахан дурсамжийг,Хөв хөх тэнгэртэй нь цуг мартах хэрэгтэй.

Хүний юмаар хүүдэгнээд, шүлгэнд нь өөрийнхөөрөө хэдэн мөр нэмээ хаялаа, уучлаарай. 

Өөрчлөлт бол амьдралын утга учир ём?

 "Өсөж дэвших бол байнгын, амьдралын туршид явагдах зорилго" гэсэн үг уншаад, амьдралын мөн чанарыг гэнэт ойлгочих юм ккк. Ямар өгөгдөл, орчин нөхцөлд төрсөн ч бай, аль чиглэл рүү хандсан ч бай, өөрийгөө (ур чадвар, эд хөрөнгө, гоо үзэсгэлэн, алдар цуу - you name it) болоод эргэн тойрноо сайжруулах гэж оролдох нь хүн болсны зорилго, цаашлаад амжилтын хэмжүүр, аз жаргал, сэтгэл хангалуун байдлыг мэдрэх түлхүүр болдог юм байна гээд базаад дүгнэчүүл арай л энгийн болчих уу?

Энэ тухай яг онгод орох үедээ бичиж амжаагүйгээс болоод ингээд таг зогсчихлоо. Онгод орох яг тэр торгон мөчид компьютер гарын доор, чихэвч чихэнд, дэлхий ертөнцийн цаг зогсоод зөвхөн би блогоо бичдэг тийм төгс ертөнц байдаг бол надаас мөн их уран яруу бичвэрүүд ундарна даа хаха.

Өнгөрсөн долоо хоногт зөндөө юм боллоо. Вийкэндээр гэртээ томоотой амарсан хэрнээ гэнэт хоолой цээжээр өвдөж эхлээд, 2дохоос эхлээд ажилдаа явж чадсангүй. Гэлээ гээд хүүхэд хүргэлт зогсох биш, өглөө оройд гараад явах бүрт хүйтэн агаар хүзүүг минь багалзуурдах мэт өвдөлттэй. Аль дээр үед биед орсон вирус 14 хоноод дархлаа унахыг далимдуулаад идэвхжинэ гэж байх уу? Минийхээр бол яг тийм үйл явдал болсон. Яагаад гэвэл гэрт надаас бусад нь бөөндөө өвдөөд эдгэцгээчихсний дараа юм.

Ажлын хөөрхөн бүсгүй байдаг, нүд нь гялалзаад хацар нь хонхойгоод инээдэг, гэтэл хөөрхий тэр минь 8 настай охиноо алдчихсан мэдээ дуулав. Одоо болтол итгэж чадамгүй. Агаарын бохирдол, эрүүл мэндийн тогтолцооны уналт, яг бодитоороо бүр иймдээ тулчихсан гэдэг гашуун үнэнтэй нүүр тулаад. Уг нь би утаанаас болж стрессдээд дууссан хүн, 10+ жил бухимдаад, эцсийн бүлэгт миний сэтгэцийн эрүүл мэнд л нэмэлтээр хохирох юм гэдгийг ухаарсан хүн. Тэгтэл гэдсэнд байхаас нь авахуулаад өсч торнихыг нь харж мэддэг бяцхан охин гэнэт үгүй болчихсон гэхээр, тэр их гай гамшиг яс маханд тултал мэдрэгдээд, бухимдал биш гашуудал, эмгэнэл болж хувирсан. Ээж нь яаж амьдын тамд унасныг, нүд нь урьдынх шигээ гялалзахгүйг, инээмсэглэл нь нүүрнээс нь арчигдсаныг бодохоор л өр өвдөх юм.

Юутай ч амьдралд үргэлжилсээр. Ус, бохирын хоолой, угаалгын машин гээд хэсэг манараад ард нь гарав. Ёолкоо үүрч оруулж ирээд, хоёр багатайгаа хамтраад зассан чинь унтраалга, разетка нь масслаад шаржигнаж дуугараад эхлэв. Засдаг хүн рүү ярьсан чинь шинийг аваад сольчих гэхээр нь, хэлснээр нь оролдоод үзтэл амархан юм байна гээч. Омогшоод, юу л бол юу хийчиж чадах юм шиг бяр чадал амтагдаад хаха. Одоо орны хөндлөн төмөр янзлуулах хүн олох хэрэгтэй байна. Эсвэл яршиг зүгээр матрасаа газар тавиад унтдаг ч юм билүү. Асуудалтай тулаад, шийдээд даваад гарсны дараах кайф, хүчирхэгжсэн мэдрэмж, өсөлт дэвшилт! Асуудлаа шийдэх бүртээ би өөрийгөө шинээр бүтээсээр...

Баавгай болохсон

Салхи гарахад утаа арилна, тэнгэр цэлмэнэ

Нулимс асгарахад гуниг нимгэрнэ, цээж онгойно...

Өглөө ажилдаа алхангаа цурхиран уйлав. Харанхуйд хэн ч харахгүй, сонсохгүй, үнэн тааваараа мэлмэрүүлсээн. Уг нь стресс түвшин ердийнхээс гайгүй эхэлсэн юм. Утсаа хол тавьж унтдаг болсных, нойр боломжийн ханасан, 5:40-ийн сэрүүлгээ хэдэн минут сонсож хэвтэж байгаад босч өглөөний цайгаа бэлдсэн. Хүү сайхан ааштай босч ирсэн, зарим өдөр бөөн уур сэрээд 

өглөөний уур амьсгал хурцадмал байдалтай эхэлдэг юм, өнөөдөр хаа очиж гайгүй байсан. 

6:45д хүүгээ автобусанд нь суулгаж өгчөөд буцаж орж ирээд охиноо дагуулаад гарсан. Охин эрхэлж нялхраагүй, тожигнотол алхаад өдөр өнжүүлэх рүүгээ орсон. Сургууль хүртэл нь 15 минут алхдаг, машинаар явахаар 45+ минут түгжирдэг. Уг нь байрныхаа машинд дайгдаад хэд хоног явж үзсэн, охин даарахгүй очих давуу талтай ч би цаашаагаа ажилдаа байнга хоцроод хэцүү байсан юм. Өөрөө машинаа барьж үзсэн, эхний өдрөө л хүний машин шүргээд 300к төлсөн, машин ч яамай хүн дайрчих болуу гэж айгаад хэцүү ➜ Өглөө оройны түгжрэл➜ Хоол хийх цаг оройтно➜Даалгаврын цаг оройтно➜Хүүхдүүдийн нойр дутуу ➜ Өглөө босох дайн гэх мэтээр муу гинжин урвал явагдаад байсымаа.

Өглөө харанхуйд алхахад хүйтэн, утаа хоёроос гадна замын энхэл донхол гэж айхтар бэрхшээл байдаг. Алхам бүрээ цэнэхгүй бол яарч яваад эвгүй гишгэхэд халтирах, бүдрэх, хагарах хугарах гээд осол заналхийлээстэй. Тэглээ гээд аажуу уужуухан алхах боломжгүй, болж өгвөл амжаад ажлынхаа унаанд замаасаа дайгдчих гээд гүйхээрээ шахуу явна. Гүйгээд ирсэн чинь ам мөлтөс хоцорчихсон байх үед...яг хажуугийн машин зүрх амаар гартал чангаар сигналдах үед... хэнд ч юм гомдоод гэнэт бөөн нулимс усан оргилуур шиг л ундарчихсан. Хамгийн гомдолтой нь, хандаж гомдох хүнгүй нь байсан байх. Хэнд ч найдахгүй, хэний ч гар харахгүй байж сурсан гэж бодсон, өөрийн мэдэлгүй хуримтлагдсан бухимдал, стресс, ядаргаа, өвдөлт бүгд холилдоод гэнэт тэсэрсэн байх. 

Уйлж уйлж аваад ажилдаа улаан нүдэлсээр орж ирээд, нүдээ хүрэн тенээр будсан чинь өнгөний зохицол дажгүй ч юм шиг :р 

Жаргалтай үедээ блогоо тоохгүй орхичоод, уйлангуутаа орж ирж бичиж нтр. Тэглээ гээд тунирхахгүй нь сайхан юм даа. Threads гээд апп руу хэсэг урвасан, гэхдээ тэнд жинхэнэ нэрээрээ орсон болохоор амны зоргоор бурж болохгүй юм.

Нойрны асуудал хэд хоног тарчлаасан шүү нээрээ. Яг унтах гээд зүүрмэглэж эхлэх үеэ утас маажиж өнгөрөөснөөс болоод нойр хулжаад үүрийн 4 хүртэл таг гөлийгөөстэй. Маргааш нь жинхэнэ тамын өдөр, ядарна, уцаарлана, тархи ажиллахгүй, бүх бие хөндүүр. Ханиадны эм уугаад унтдаг байсан, сүүлдээ үйлчлэхээ болив. Гэрт байсан нойрны эмийг ууж дуусгав. Эм ууж унтлаа ч төдийлөн сайн амрахгүй. Жор нэхдэг болсноос хойш эм ч олдохоо байв. Магни сайн гэж дуулаад ууж эхэлсэн, урт хугацаандаа гэхээс үр дүн нь шууд мэдрэгдээгүй. 2 өдөр дараалан нойргүй шахуу хоноод, жинхэнэ хаширна гэдэг нь болсон. Утсаа өөр өрөөнд тавиад унтаж эхэлснээс хойш хэсэг зуур юм бодож байснаа нойрны давлагаа зугуухан нөмрөхийг, хамаг бие сулрахыг, тархи таатайяа зүүрмэглэхийг мэдрэх юутай ч зүйрлэшгүй жаргал юм гэж ухаарсан. 

Өвөл нээрээ л баавгай болчмоор санагдах юм. Унтаад л, гадагш гарах шаардлагагүй. Тэр кино маш их таалагдсан, тэнд гардаг хүүхдүүдийн ахуй амьдралын дэргэд минийх хамаагүй амар байх. Гэхдээ л хүн бүрийн ачаалал даах чадвар өөр байх юм, бие махбодийн хувьд ч, сэтгэлзүйн хувьд ч. Ялангуяа сэтгэлзүйн ачаалал, дарамт, mental load бол обьектив жигнүүрээр хэмжихээс илүү субьектив байдлаар, тухайн хүндээ хэр их хүнд, хэцүү мэдрэгдэж байгаагаар нь тооцож бас болно байхаа. Уйлмаар байсан ч, унтмаар байсан ч зүгээр дээ зүгээр тэ?

Сайн уу гуниг минь, сайн уу намар минь

 Намар гуниг хоёр хэлхэлдээл надруу ирэхэд, блогоо бичихгүйгээр тэсэхийн аргагүй болов.

Зуныг хангалттай мэдэрсэн. Нар, салхи, бороо, навчис, одод, цэцэгс, уул, үүл, гол мөрөн... дараа жилийн зун болтол тэсэх цэнэг хадгалж авсан. Зуны зуун зураг - 2024 гээд альбом болгоод хадгалах санаа байна. 

Амьдрал, өмнө хэзээ ч байгаагүйгээр их ачаалалтай өрнөж байна.

ЕБС-ийн сурагч 3 хүүхэд, том нь төгсөх ангийн сурагч, амьдралаа шийдэх чухал үед нь аль болох тус дэмтэй байх гэж хичээх,  бага нь сургуулийн босго дөнгөж алхсан бяцханаа, тоглоё эрхлэе, яагаад вэ-д нь хариутай байх гэж хичээх, дундах нь овоо биеэ дааж байгаа ч энгийн хүүхдээс арай л өөр, анхаарал илүү шаарддаг хүүхэд, ойлгогдохгүй үлдчихвий, сэтгэлдээ гомдолтой өсчихвий халуун дулаан байх гэж хичээх.

Ажил дээр элдвийн сорил мундахгүй, доор бдг хэд нь муудалцана, барьцаж зарга хийнэ, дээр бдг хэд нь шийдвэргүй туйлбаргүй хариуцлага үүрэхгүй мэдрэлээр наадна. Сонгуульт ажлаар хүлээсэн үүрэг хариуцлага - үе үе арга хэмжээнд очиж алкоголь зарах, ажилчдын тэмцээн уралдаан баяр цэнгээн зугаалга зохион байгуулах, оролцох. 

Санхүү мөнгө дурдахгүй гэхэд сантехник асуудал бас их төвөгтэй юм. Доод айл ус алдлаа гэх, слесарь нь үзээд шалтгааныг нь олохгүй, угаалгын машин галзуураад бүтэн автомат биш хагас угааж маяглах гэх мэт. Шал угаадаг робот авсан боловч энд тэнд очиж тээглээд төдийлөн нэмэргүй. 

Дан үүргээ бодоод өөрийн дуртай балетын дасгалаа, франц хэлээ орхимооргүй. Хэтэрхий ядарсан үед хүссэн юм ч хүзүүгээр боомилох мэт. Гэхдээ л яаж ийгээд хийсний дараа өөртөө баярламаар, сэтгэл сэргээд гоё байдаг. 

Нэг бодлын амьдрал тийм ч муугүй, чадаад болгоод байна гэж өөрөөрөө бахархмаар. Гэхдээ би хаана юун дээр алдаад ингэж ганцаараа зүтгэх болчлоо? Хэнийх нь буруу вэ гэсэн бодол зав гарвал дотроос хэмлээстэй. Теннисний бөмбөг шиг толгой дотроо миний буруу, тэрний буруу гэж шидээстэй. Өөрийгөө буруутгах үедээ давхар шаналаастай. Нөхрийг буруутгах нь сэтгэлд арай хөнгөн, угаасаа хүний тархи өөрийгөө өмөөрөх зохицолдоотой байдаг болохоор тэр байх. Бусад гэр бүл, хосуудтай харьцуулж их бодох юм. 

Эцсийн бүлэгт, хэний буруу байх нь чухал биш гэдгийг мэдэх ч төгсгөлгүй эргэлдэх гинжин хэлхээг тасдаад хаяж чадахгүй юм. Бас ярилцаад учраа олох боломжгүй, тэр хүн эхнээсээ над шиг их боддог тунгаадаг төрлийнх биш. Ямар сайндаа л энэ блогийг бичиж эхэлсэн байх вэ. Буруу хүмүүс учирчээ гэхэд дундаас нь гарсан гурван сайхан үрсээ үгүйсгэж, 20 жилийн амьдралын түүхээ арчаад арилгах аргагүй. Юу ч гэж бодлоо гээд өнгөрсөн бүхнийг буцааж болохгүйгээс хойш, ирээдүйгээ хараад амьдар гэж өөрийгөө сэнхрүүлэх боловч сэнхэрдэг толгой биш бн шүү. Юм бүхэнд цаг хугацаа хэрэгтэй бизээ...

Өнгөрсөн 7 хоногт ажлаар гадагшаа явж тархиа хэсэг амраасан. Дараагийн боломж гартал нэг хэсэгтээ гүрийх эрч авсан байх. 

Энэ номыг уншмаар байна.

April's law

4 сар дуусах арай болоогүй ч гэсэн бичих зүйлээр бялхаад...

6-нд Анир поп оркестрын тоглолт 2 бяцхантайгаа үзсэн. Ghibli studio болон Холливудын алдартай энимэйшний хөгжмийг бүрэн хэмжээний оркестра амьдаар тоглож, холограм дэлгэц дээр томоор харуулж байсан. Урлан бүтээх төвийн үзвэрийн танхим жижигхэн, хуучирсан ч гэлээ чамин хийц, дэгжин байдлаа хадгалж үлдсэн байналээ. 

 

              

Хаана суувал илүү гоё харагдах бол гэж үзэх гээд хэрэг болгон урьдчилж очиж харж байгаад билет авсан мөртлөө, дэлгэц нь тайзныхаа урдуур, тийм том байна гэж мэдээгүй болохоор нүүрэн дээр тулж ирээд, өлийж үзэхэд хэцүү байсныг эс тооцвол хөгжмийн далайд шумбан жаргасөөн. Хүүхдүүд бүтэн сууж чадахгүй дундуур нь гарч гадаа тоглосон, гэхдээ үзвэр үзэх, амьд хөгжмийн дуугаралт сонсохын зах зухаас мэдэрсэн байх. Удахгүй хүүхдийн бүжгэн жүжиг бас үзнэ дээ гурвуулаа. Тараад нээх хөөрхөн засалтай номын дэлгүүр орсон. 

Тэндээсээ гэр хүртлээ алхсан, хөгжилтэй юм яриал, инээлдээл. Намуухан, дулаахан, УБ хотын үдэш, жаргалтай дурсамж...

7-нд Тэрэлжид вино уунгаа зураг зурж үзлээ. Амьдралдаа анх удаа бийр будаг нийлүүлж, уран бүтээл туурвисан. Шинэ зүйл турших, цэвэр агаарт гарах, вино уух, өөртөө цаг гаргах - эдгээрийн аль нь илүү кайф өгсөнийг мэдэхгүй, гэхдээ мартагдашгүй сайхан өдөр...

9-нд UB Quiz Night оролцов. Бас л анх удаа. Огт санаанд оромгүй асуултанд багаараа хэлэлцэн хариулах, тэр нь зөв байх, огт санаандгүй хэн нэгэнтэй тааралдах, хөгжилтэй байснаа өөр нэгэнд гайхуулан ярих, тэгээд дараа нь цуг оры гэж төлөвлөх... Амьдарч буй цаг үе, хотынхоо нэгээхэн хэсгийг шинээр өөртөө нээх. Уураг тархиа цочроон баярлуулсан гоё үдэш...

14-нд Солонгос хэлний түвшин тогтоох шалгалт өгөв. Нэг талаар өөрийгөө сорих, нөгөө талаар хааяа нэг орчуулгын ажил хийхэд оноотой байх шаардлагатай болоод. Оюутан залуусын дунд орж, тэдний гоё эрч хүч, vibe-р цэнэглэгдэх сайхан байсан. 

17-нд ажил дээр үл ойлголцол үүсээд. Өмнө нь бол тэгсгээд намжтал нь чимээгүйхэн харзнадаг байснаа болиод, багийнхаа хүмүүстэй нэг бүрчлэн уулзаж эхэлсэн. Эхлээд яриаг нь сонсож, сайн чанар, давуу талыг нь дурдаж байгаад, дараа нь харилцан feedback солилцсон. Одоо дахиж яст мэлхий шиг хуягандаа толгойгоо нуухгүй, тулаад, даваад гарч байя л гэж бодогдож байна. Тэгж чадна гэдгээ мэдэрсэн нь хамгийн чухал ололт байсан. 

18-нд нүүрном дээр нэг бүсгүй хорт хавдартай болсон, эмчилгээнд нь хандив өгөөрэй гэхээр нь 20к явуулсан чинь нэг 0 илүү бичээд 200к шилжүүлцэн байсан. Эх орны хишиг ингээд тэр бүсгүй рүү. 10 жилийн төгсөлтийнхөн бас сагсны тэмцээний хандив нэхээл байна. Өгөхгүй гүрийнэ л гэж бодож байна. 

19-нд ажлын газрын парти. Хүмүүсээс урьд нь олж хараагүй чанарыг нээх, бас өөрийнхөө далд байсан төрхөө олж харах гээд сонирхолтой л байлаа. Тараад алхаж явахад хамаг стресс арилсан, сэтгэлийн амар амгалан яг тэр шөнийн намуухантай зохицсон мэт санагдаж байв.

20-нд маш олон ажил төлөвлөсөн завгүй өдөр байв. Хүүгээ бассейнд оруулаад хүлээнгээ цэцэрлэгт хүрээлэнг гүйж нэг тойрохдоо түрийвчээ хаячдын. Тэгээд түрийвчээ хайж буцаж нэг тойроод. Олж чадалгүй, хүүгээ бассейнаас нь авахаар очтол хүү алга. Гэртээ ганцаараа харьчиж. Шууд дараагийн ажил - том охины зөвлөх багштай уулзахаар очлоо. Уулзалтын дундуур банкнаас залгаж байна, миний картыг хүн олсон гээд. Тарангуут тэр хүний байгаа газар луу таксидлаа. Дөнгөж очиж аваад баярласан талархсанаа илэрхийлээд буцаад такси. Хоёр багатайгаа хүүхдийн арга хэмжээнд очих ёстой байсан. Өөрсдөө биеэ даагаад хувцас хунараа өмсөөд, миний хэлсэн газар торойгоод зогсож байсан. Нэг үеэ бодоход овоо л болж дээ үрс минь. Ашгүй арга хэмжээнээс хоцорсонгүй, хүүхдүүд ч баяртай, би ч сэтгэл амар. Тэр өдөртөө бол happy ending. 

21-нд хэвтээ тэнхлэгт, ойр зуурын гэр орны ажлаа амжуулан амарч байлаа. Гэвч!!! Морфийн хууль намайг бүрмөсөн дайрахаар шийдэж. Яг унтахын өмнө имэйлээ шалгатал яаралтай орчуулах материал ирсэн байв. Хүүхдүүдээ унтуулчаад орчуулгаа хийж байтал гэнэт хаалга хүчтэй цохив. ДҮШШШ, манайх доошоо ус алдаж байна гэнэ. Бүтэн сайны орой болгон ус тасардаг, тэгсгээд шөнөдөө ирдгийн, хүүхдүүдийн нэг нь цоргоо хаагаагүй орхисон байж, би юм орчуулаад ус дуугарахыг анзаарсангүй. 4 түмпэн ус шавхав, доод айл руу орж хохиролтой нь танилцав. Маргааш мөнгө төгрөг ярилцахаар болов. Буцаж орж ирээд орчуулгаа дуусгав.  Хамгийн өөдгүй нь орчуулгын хөлсөө хариугүй жоохон, хямд үнээр гэрээ хийснээ анзаарсангүй. Унтахаар хэвтэхэд 2 цаг. Өглөө 5:40-д босдог. 

22-нд буюу өнөөдөр. Өглөө шууд Блү Скай орох ёстой байснаа мартаад ажилдаа ирсэн байв. Гэнэт санаад тийшээ явсан. Азаар бүх юм окэй. Буцаад ажил руу ирэх замаараа цусны төв орж цусаа өгсөн. Дутуу нойртой хоносон, биений юм дуусаад удаагүй, өгч болохгүй гэдгийг нь мэдэж байсан ч дахиж зав мөд гарахгүйм чинь гэж шалтаглаад, 8 цаг унтсан гэж худлаа хэлээд өгчихсөн. Сувилагч нь бүр бүтэн нойртой хоносымуу даа гэж асуугаад байхад, тэгсээн гэж инээж байгаад. Яагаад өөрийгөө ингэж булан луу түлхэж байгаагаа өөрөө ч ойлгоогүй. Мазохист юмуу, өөрийгөө хохироож энэ биеийг гаргуунд гаргая гэж байгаамуу, эсвэл хэр их ачаалал дааж чадах хязгаараа шалгаад байгаамуу бүүмэд. Ямар ч байсан ухаан алдаж унаж нтр сүйд болсонгүй. Цусны уут ч ердийнхөөс илүү хурдан дүүрчих шиг санагдсан. 

Ямар ч үед гэрэлтэй тал байдаг л даа. 

Азаар

- Доод айлын хүмүүс их дажгүй, тохитой томоотой ах эгч хоёр байсан. Тааз нь бага зэрэг норсон боловч тэгтлээ их сүйдээгүй санагдсан. Өнөөдөр хатсаных нь дараа очиж харна даа.

- Өнөөдөр балетын хичээл орохгүй өнжих нь. Орсон бол таслахгүй гэж очоод улам ядрах байсан

- Хэдийгээр Morphy's Law-с бултах аргагүй боловч, унавал өвдгөө гөвөөд босч ирэх, ядарвал амарч байгаад эргээд өндийх, алдвал уйлж байгаад нулимсаа арчаад дахиад зүтгэх, гомдвол эргэцүүлэн бодож байгаад уучлах, эсвэл орхиод урагшлах April's Law байгаа болохоор алзахгүй, үргэлжлүүлэн амьдраал байна даа. 

Шийдлүүд

 Асуудалд биш шийдэлд төвлөрий. Сонгуулийн сурталчилгаа шиг ямар поп үг вэ гэж үү. Залуу байхдаа хэрэгжүүлж мэддэггүй байсан, одоо харин нас явсных уу ухаан суусных уу аяндаа ийм хандлагатай болсон бдг шүү. Шийдээгүй орхисон, дутуу дулимаг мэдрэмжүүд хүнийг их стрессдүүлдэг гэсэн. Сонгууль гэснээс ажил дээрээ нэг юманд сонгогдсон, хурал ба з/б хийх ажлууд нэмэгдэх нь. 

Ээжтэйгээ эвлэрсэн. Сүйдтэй хичээл зүтгэл гаргаагүй ч эхний алхмыг би хийсэн. Өөр хэн хийхэв дээ, хүнтэй муудалцсан хэвээр байх сэтгэлд хөндүүр оргиод хэцүү байдаг, нэг ч гэсэн асуудлаа алга болгож сэтгэл амарлаа.

Хүүг өглөө орой зөөж өгдөг найз байдгийн. Тэр байгаагүйсэн бол би өдий муужраад унасан. Үнэхээр их ач тустай найз. Мэссэнжирээр баярлалаа гэж бичээд, өглөө хам хум таарахдаа бэлгийн карт өгсөн ч, тухтай талархалаа илэрхийлж амжихгүй яваад байсан. Өчигдөр албаар цаг гаргаж уулзаад, аяга кофе уунгаа, ажлынхны мартаар өгсөн бэлгийн картыг өгөнгөө, үнэхээр их баярладаг шүү гээд нүүр тулан хэлсэн. Бас нэг санаа зовоосон зүйл арилсан.

Амьдралын чанар болоод эрүүл байхад нойр, хоол, хөдөлгөөн гурав хамгийн чухал байх. Нойрыг бол сүүлийн 10-аад жил тавиад тууцан. Жирэмсэн болоод л шөнө сайн унтаж чадахгүй, төрөөд эхний хэдэн жил мэдээж байнга сэрээстэй, залгуулаад дараагийн жирэмслэлт, төрөлт, нойргүй шөнүүд. Хүүхэд гаргах бүрт дор хаяж 5 жилээр огцом хөгширсөн харагддаг нь яалт ч гүй нойрноос болдог байх гэж боддын. Тэгж байтал сэтгэл гутрал залгав, шөнө сэрчүүл буцаж унтаж чадахгүй тарчилдаг болов. Сунгалтын дасгал хийгээд арай дээрдсэн. 

Бага охиноо 6 хүртэл өвөртөлж унтсан, хүүхэдтэй унтахаар бас л тух муутай. Өнгөрсөн сард хүүхдүүдээ тусад нь өрөө рүү нүүлгэж, өөртөө шинэ ор, матрас авлаа. Матрасыг нь бүр аймаар үнэтэй биш ч гэсэн хэрэндээ мөнгө зарсан, жаахан горойсон. Гэхдээ нойрны чанар бүр бест, гүн бөгөөд нам унтаж байгаа болохоор зарцуулсан мөнгөндөө огтоос харамсахгүй байна. Аягүй том асуудлаа ийнхүү шийдлээ.

Сэтгэл дундуур байдаг харилцааг эсвэл тэр чигт нь хүлээн зөвшөөрөөд, илүү ихийг хүлээхээ болих, эсвэл бүр больж орон зайг нь хоослох гэсэн шийдвэрийн аль нэгийг гаргах хэрэгтэй болох юм. Хүлээлтгүй амьдрах зөв байх, гэхдээ сэтгэл дундуур байдалтайгаа эвлэрснээс зүгээр л бүхнийг орхиж цээжээ сайхан хоослох нь илүү зөв санагдах боллоо.

Split

Нэг хүний бие сэтгэлд шал эсрэг тэсрэг хоёр хүн оршин байна гэж байх уу. Байхаар барах уу тэр хүн нь би өөрөө байвал яахуу?

Split гээд кино үзсэн үү, нэг хүний дотор олон ялгаатай ухамсар зэрэгцэн оршдог тухай гардаг? Нас хүйс, зан чанар, identity нь бүгд өөр. Аль хүчтэй нь нөгөө хэдийгээ дарангуйлж гарч ирээд байдаг. Миний хувьд бүр тийм экстрим биш ч, тэс өөр хоёр ааш араншин ээлжлээд байгааг анзаарах боллоо. 

А: Маш томоотой, намуухан, үг дуу цөөтэй. Хүлцэнгүй, дуулгавартай. Гэрээс гарах, гоёж гоодох, шоу цэнгээнд дургүй. Түгшимтгий, аймхай, шинэ зүйл турших, дассан орчноо өөрчлөх хүсэлгүй. Хэн нэгний нөмөр нөөлөг дор, хамгаалагдсан мэдрэмж авч энгийн, амгалан амьдрахыг эрхэмлэх ба үлгэр жишээ сайн ээж бол хүүхэддээ цаг зав, анхаарал, энергиэ зарцуулах ёстой, өөрийгөө мартсан ч хамаагүй гэх бодолтой. Сексийн дур хүсэл багатай, хайрцаглагдсан. 

Б: Сахилгагүй, оргилж дэвэрсэн, гаднаасаа мэдэгдэхгүй ч дотроо буцалдаг. Өөрийгөө сорих, challenge хийхээс буцахгүй. Танихгүй хүнтэй ярихаас эмээдэггүй, гадуур тэнэх дуртай, согтож манарах гоё гэж боддог. Өөрийнхөө хүчинд итгэдэг, үхэхээс өмнө харамсахгүйн тулд санасан зүйлээ хойш нь тавилгүй хэрэгжүүлэх зоригтой. Ээж нь өөрөө сэтгэл хангалуун байжийж хүүхдүүд нь жаргалтай байна гэж боддог, толинд хараад өөртөө таалагдаж байхыг хүсдэг. Юу л болвол болог, би чадлаараа хичээсэн дээ гэж тайвширч мэддэг. Эрх чөлөөнд дуртай, бүтээлч. Сээгсий хаха.

Миний амьдралын ихэнх үеийг А хэв шинж давамгайлж өнгөрөөсөн, харин сүүлийн үед Б нь.  Ялангуяа нөхөр архинд орж, хайр халамж нь эрс буурах үед дотор байсан хоёр маань зодолдоод, Б нь одоо миний ээлж гээд ил гарч ирэх болсымуу даа. 

Сая нөхөр буцаж ирээд хэсэг цуг байв. Эхний 7 хоног нь яг өмнөх шигээ байнга согтуу өнжсөн. Тэгснээ гэнэт ухаан ороод эв эрүүл, сав саруул, бүх юманд туслаад, халамжлаад, хүүхдүүдтэйгээ байнга тоглоод, яг л миний хүсэж байсан эр нөхрийн дүр зураг. Амьдралын гол өөр салаагаар урссан бол иймэрхүү байх байж дээ гэж, киноны трэйлэр үзэж байгаам шиг хэсэгхэн зуур харж мэдрэв. Энэ боломжийг алдалгүй А  хүч түрэн орж ирэв, тэгээд өчигдөр нөхрийг явангуут өдөржин намайг шаналгаж цээжийг өвтгөв. Хүүхдүүдтэйгээ тоглож байсан нь нүдэнд харагдаад, одоо мөддөө энэ хэд маань аавтайгаа ингэж цуг байхгүй гэж бодохоос өрөвдөөд нулимс асгараал байсан. Бас нөмөр нөөлөг, хамгаалагдсан мэдрэмж алга болчихсым шиг, одоо ойр тойронд найдах хүнгүй яана даа гэх мэт бодол дотроос хэмлээд, нэг өдрийг арай л гэж давлаа. 

Унтаад сэрсэн буцаад Б эргэн ирсэн бололтой. Би бүхнийг зохицуулж чадна, хүүхдүүддээ илүү сайн хандаж happy mom байхад хангалттай, угаасаа энэ бүх нөхцөл байдал миний буруу биш, нөхөр эндээ үлдлээ гэхэд архинаас гарч чадахгүй, бүх юм улам дордох байсан, тиймээс тэндээ өөрийгөө дайчлаад, донтолттойгоо тэмцээд байж байх нь илүү дээр гэх мэт бодлууд байраа эзэлж. Сая ирэхдээ нодлин уулзуулкээд чадаагүй сэтгэл засалчтай уулзаад, зөвлөгөө аваад, тэндээ очсон хойноо бас онлайнаар холбогдож байхаар болоод явсан. Донтолтоос гарахад орчин нөхцлөө өөрчлөх маш чухал байдаг юм гэсэн. 

А, Б хоёр бие биенээ ерөөсөө ойлгодоггүй. Б болсон үедээ А шиг тэнэг хүн бхгүй, А нь буцаад дийлэхээр хэзээ ч би Б гэж зантай байгаагүйм шиг л санагддаг. Тэхдээ хэдий А давамгайлсан байлаа ч, блог дээрээ Б зангаа ил гаргадаг, зүүдэндээ Б болж зүүдэлдэг байсан мэт. Би хувьдаа Б байх дуртай. Б байсаар дуусмаар байдаг. Б байснаараа өөрийнхөө потенциалыг илүү нээж, нөөц бололцоогоо ашиглаж, адал явдалтай, дурсамжтай, бүрэн дүүрэн амьдарч чадах юм шиг. Харин нөхөртэйгээ зохицож, сэтгэл хангалуун цуг байхын тулд А байхаас өөр аргагүй мэт. Б бол хэзээ ч нөхөр шиг хүнтэй жаргалтай байж чадахааргүй. Эсвэл би буруу бодож байж магадгүй, хэсэг хугацаанд яаж өөрчлөгдөхийг харж л байя даа. 

2023

Зиа ингээд он дуусах нь гарцаагүй болчлоо. Дахиал нэг нас нэмэгдэх нь. Хугацаагүй иргэний үнэмлэхтэй золгохнээ. 44-тэйгээ дахиад хэсэг зууралдмаар л байсын хаха.

Resource allocation

 Магистрт байхдаа ийм сэдвээр диплом бичиж байсан. Тодорхой хэмжээ хязгаар бүхий нөөц бололцоо (радио давтамж,үелзэл)-г яаж илүү үр ашигтай, олон хүн, олон ажил хоорондоо зохицуулж ашиглах тухай алгоритм судалж байж. 

Харин одоо бол өөрийн биед оногдсон эрч хүч, цэнэгийг ажил, гэр орон, үр хүүхэд, бас өөртөө хувааж зарцуулах тухай... хүрэлцэхгүй тохиолдолд алийг нь түр/бүр хойш тавих тухай бодох нь миний өмнөх даалгавар болж. 

​

Бие махбодийн батерейнээс гадна, бас нэг хязгаартай нөөц бол мэдрэл минь юмсанж. Олон үүрэг хариуцлагаа жонглёрдох, алийг нь ч газар унагахгүйгээр зохицуулах, амжихгүй байж л нэмээд дахиад нэгийг гэж махран зүтгэхдээ өөрийнхөө мэдрэлийн тэсч чадах хэмжээг хэтрүүлж, заримдаа хасах руу оруулчихдог, тэр нь ямар аймаар хор хөнөөлтэй тухай гэнэт ухаарав. Mental breakdown буюу мэдрэл хэт ядарч цөмрөх үед өөрийн мэдэлгүй уур бухимдлаа хүүхдүүддээ гаргах, бяцхан зүрхийг нь шархлуулах үг, үйлдэл хийж болзошгүй (аль хэдийн хийсэн алдааг минь мартсан байгаасай) ирмэг дээр тулснаа мэдэрч гэмшихүй... 

Мэдрэлээ хэт ядраахгүй нь хэр чухлыг... бүр амин чухлыг...үүнээс давсан чухал зүйл үнэндээ тэр бүр байхгүйг.... би тайван, амар амгалан байх нь наанадаж хүүхдүүдийн сэтгэлзүй, цаашлаад ирээдүйн амьдралд нь шийдвэрлэх нөлөөтэй байж болох тухай бодов. Мэдрэлээ л гамная, хэт их ачаалал, хэт өндөр зорилго, хэтэрсэн амбицнаас өөрийгөө хамгаалъя. 

Ойрдоо ер нь нөхөргүйгээр бүхнийг ганцаараа чадна, амжуулна гэдгээ өөртөө батлах гэж их оролдоод байгаагаа анзаарав. Хаалганы бариул засахад, машины үзлэгт ороход, хүүгийн өрөөнд хөшиг хадахад, гэрийн тавилгаа шинэчлэхэд, хүүхдүүдтэйгээ аялахаар онгоцны билет захиалж байхдаа ч... ганцаараа шийдэж, ганцаараа шийдвэрлэж байгаадаа баярлаж, бас бардамнаж байгаагаа мэдэрсэн. Гэрэл байвал сүүдэр байж л таараа, зарим ачааллыг үнэндээ дийлэхгүй ядарч цуцах үедээ, учрыг нь олж чадахгүй балмагдах мөчдөө, өөрийн чадалгүйг мэдрэн гутрахдаа давхар "би чадсангүй" гэх ташуураар өөрийгөө ороолгоод авах мэт өвдөлт... 

Өөртөө зөөлөн байя, чи бүхнийг чадахгүй байлаа ч зүгээр. Чиний ч, хэний ч буруу биш. Чи өөртөө, хүүхдүүддээ, бас чамайг гэж боддог тэр хэдхэн хүмүүст хамгийн чухал хүн. Энэ ил захидлыг өгсөн хүнд. Түүнээс бусдыг нь тоохоо больё. 

"Юу л болвол болог" гэж амьдралын гүн ухаанаа тодорхойлсон хүн байна. Би чадахаа хийнэ, харин үр дүнд нь юу л болвол болог. Тэртэй тэргүй миний нөөц бололцоо хязгаартай, миний чадал хэмжээтэй. 

PS: Шал хамаагүй юм, гэхдээ хөлөө ачиж суудгаа бас болих зорилго тависан. Нуруу болон аарцганд маш муу нөлөөтэй юм байна. 

Тойм

 

Бид яг ном шиг. Ихэнх хүмүүс гарчиг, хавтсаар минь дүгнэдэг, цөөнх нь зөвхөн өмнөх үг уншаад л өнгөрдөг, олонхи нь бусдын бичсэн шүүмжинд итгэдэг, үнэхээр тоотой цөөхөн нь л доторх агуулгыг уншдаг. Харин номонд цуг түүх бичилцэж, аль нэг дүр нь болж үлддэг нь үнэхээр тоотой, бас жинхэнэ дотно нэгэн л байдаг. 

Номын шинэ бүлэг... зарим дүр нь хасагдаж, холдож, бас зарим нь ойртож, ганц нэг шинэ дүртэйгээр үргэлжлээд л... Дараа гэж хойш тавилгүй амьдарч амжих гэж яарсан хэвээр. Гэхдээ бас заавал гэж зүтгэх, хүчлэхээ больсон. Боломжийг үл алдах, бүтсэнгүй гэж үл харамсах. Гэгээрээд байгаа юм байх даа :)

Өчигдөр 2 хуудас захиа бичив. Гараар. Уншсан хүндээ ямар санагдсан юм бүүмэд. Өөрт лав бөөн ностальги. Авахаас илүү өгөхдөө дуртай хүн юм. Өгч чадах зүйлсээ бүрэн зориулж чадсан гэдэгтээ сэтгэл ханадаг. 

Нөхөр гадаад руу яваад 3 сар өнгөрч байна. Тэндэх орчин нөхцөл, бүх юм нь сэтгэлд нь нийцэж байгаа бололтой. Архи уух нь багассан гэсэн. Ядаж л энд байсан шигээ живтлээ ууж донтох нь больсон гэсэн. Гэр бүлээ санахаас бусдаар сэтгэл санаа нь сайхан байгаа гэсэн. Надад ч гэсэн сэтгэл тэнэгэр сайхан байна. Цуг амьдарсан он жилүүдэд алдсан оносон аль аль нь байсан л биз. Юутай ч би өөрт байсан сэтгэл зүрхээ дүүртэл нь зориулсан, эргээд харахад харамсах зүйл алга мэт. Цаашдаа номын хуудас дээр ямархан түүх бичигдэхийг одоогоор хэлж мэдэхгүй, гэхдээ хэн хэн нь happy байгаад л happy байна :)

Энэ дууг non-stop сонсонгоо бичив.